Yêu cầu kỹ thuật khi chăm sóc Cattleya Nhiệt độ: Nhiệt độ lý tưởng cho Cattleya phát triển là 20 – 22oC vào ban ngày và 16 – 18oC vào ban đêm. Tuy nhiên, biên độ nhiệt độ dao động từ 20 – 30oC thì Cattleya vẫn phát triển tốt. Độ ẩm: lan Cattleya cần ẩm độ hơi khô, khoảng 40 – 70%. Ánh sáng: Lan Cattleya thích hợp với cường độ ánh sáng mặt trời còn khoảng 50%. Độ thông thoáng và giá thể: Cattleya cần độ thông thoáng cao, ta nên làm vườn cao (khoảng 3m) và treo chậu cách chậu khoảng 10 – 15 cm. Vì Cattleya cần độ thông thoáng cao nên giá thể cần làm chất trồng là than hoặc dớn. Dinh dưỡng: Cattleya không đòi hỏi nhiều dinh dưỡng như Dendrobium. Có thể dùng phân NPK 30-10-10 cho thời kỳ cây con, NPK 20-20-20 cho thời kỳ sinh trưởng mạnh và NPK 10-10-30 để cây ra hoa. Có thể phun bổ sung Vitamin B1 định kỳ 10 ngày/lần. Phòng trừ sâu bệnh hại: Nhóm lan Cattleya thường bị các loại sâu bệnh hại như sau: Rệp vảy: Đây là loài côn trùng cắn phá lan Cattleya nhiều nhất, chúng hút nhựa lá và giả hành, làm vàng lá, khô cây. Sử dụng Cypermethrin, Acephate, Dragon, Lancer, SecSaigon. Bệnh đen gốc: Do nấm Furarium sp. gây ra. Sử dụng Benzeb 70 WP, Zineb, Bendazol, Zin, Dipomate, Cadila. Hưỡng dẫn kỹ thuật trồng lan Cattleya I/ Trồng cây lan từ chai mô 1) Trồng bằng lưới Thiết kế lưới trồng (sử dụng lưới lợp mái che vườn lan). Chiều cao của trụ để găng lưới so với mặt đất 1,2 m. Chiều rộng của lưới làm liếp 1,4 – 1,6 m. Chiều dài tuỳ theo kích thước vườn.
- PUBLISHED IN KỸ THUẬT TRỒNG & CHĂM SÓC
Việt Nam có điều kiện thời tiết khí hậu thích hợp cho sự phát triển của cây lan, là nơi có nhiều có nhiều giống lan quý hiếm hiện đang được trồng phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới như: Ngọc điểm đai trâu, Ngọc điểm đuôi cáo, Hoàng thảo thủy tiên… Nghề trồng lan vốn dĩ là một thú chơi tao nhã, nhưng để trồng và tạo ra cây lan đẹp đòi hỏi người trồng lan phải thực sự yêu thích, tỉ mỉ và tốn nhiều công sức đầu tư hơn những mặt hàng nông sản khác. Ngày nay phong lan đã được xuất khẩu và lưu thông như một ngành thương mại và nhanh chóng lan rộng trên phạm vi toàn thế giới. Nên việc trồng hoa lan đã đem lại hiệu quả kinh tế thiết thực và đã thu hút được nhiều người tham gia trồng. Nhiều nước đã gây trồng, lai tạo được nhiều giống mới độc đáo bằng phương pháp công nghệ tiên tiến từ nuôi cấy mô phân sinh dòng thuần theo ý muốn như: Australia, Anh, Pháp, Thái Lan… . PHẦN I – ĐẶC ĐIỂM SINH VẬT HỌC Tên khoa học: Orchid sp. Họ phong lan: Orchidaceac Bộ phong lan : Orchidales Lớp một lá mầm: Monocotyledoneac Đặc điểm sinh vật học cây hoa lan 1. Rễ lan – Lan là họ sống phụ (bì sinh) bám, treo lơ lửng trên các cây thân gỗ khác. Các dạng thân gỗ nạc dài, ngắn, mập hay mảnh mai đưa cơ thể bò đi xa hay chụm lại thành các bụi dày. – Rễ làm nhiệm vụ hấp thu chất dinh dưỡng, chúng được bao bỡi lớp mô hút dày, ẩm bao gồm những lớp tế bào chết chứa đầy không khí, do đó
- PUBLISHED IN KỸ THUẬT TRỒNG & CHĂM SÓC
Trên lá của cây phong lan, ban đầu vết bệnh chỉ là những chấm nhỏ mầu nâu vàng, sau đó vết bệnh cứ tiếp tục phát triển rộng dần ra thành những đốm tròn có mầu nâu đậm. Bệnh có thể tấn công ở mọi vị trí trên lá của cây. Cây phong lan (giống Đăng lan và Cát lan) trên lá (chủ yếu là ở đầu lá) tự nhiên xuất hiện những chấm nhỏ mầu nâu nhạt hơi vàng, sau đó phát triển rộng ra thành những đốm hình tròn mầu nâu sẫm. Nếu nặng có thể làm cho lá bị khô một phần hoặc cả lá, trên chỗ bị bệnh xuất hiện những vân vòng đồng tâm và những chấm đen. Qua mô tả kết hợp với những hiểu biết về sâu bệnh hại trên cây phong lan, dự đoán rằng cây phong lan của nhà bạn đã bị bệnh Thán thư (có người còn gọi là bệnh đốm than) gây hại. Bệnh này do nấm Colletotrichum sp. gây ra. Ngoài cây phong lan bệnh còn gây hại cho khá nhiều lọai cây trồng khác. Trên lá của cây phong lan, ban đầu vết bệnh chỉ là những chấm nhỏ mầu nâu vàng, sau đó vết bệnh cứ tiếp tục phát triển rộng dần ra thành những đốm tròn có mầu nâu đậm. Bệnh có thể tấn công ở mọi vị trí trên lá của cây. Nếu tấn công ở chóp lá sẽ làm cho lá bị khô từ trên xuống, có khi xuống tới 2/3 chiều dài lá. Nếu bệnh tấn công ở gốc lá vết bệnh sẽ lan dần ra xung quanh, nếu nặng có thể làm cho lá bị rụng. Sau một thời gian ở giữa vết bệnh chuyển dần sang mầu xám và xuất
- PUBLISHED IN KỸ THUẬT TRỒNG & CHĂM SÓC
Loài thích hợp cho trồng lan kinh doanh là Dendrobium, Mokara, Vanda, Phalaenopsis, Oncidium, Cattleya…đây là những loài cho hoa khoẻ, đẹp và bền cây, cho thu hoạch liên tục. Tuỳ theo mục đích trồng để cắt cành hay trồng chậu và tuỳ theo điều kiện khí hậu của vùng trồng, chọn giống trồng phù hợp thì mới có hiệu quả. Có 2 phương pháp nhân giống lan đó là: nhân giống hữu tính và vô tính 1. Nhân giống hữu tính Chọn những quả lan có kích thước to, tròn, không dị dạng, không sâu bệnh để làm hạt giống. Trong thực tế phương pháp này khó thành công vì phần lớn hạt thường bị chết do khó gặp nấm cộng sinh cần thiết để nẩy nầm. Trong điều kiện ẩm ướt (rừng già) hay vùng nhiệt đới mới đủ điều kiện cho hạt lan nẩy mầm. 2. Nhân giống bằng phương pháp vô tính Nhân giống bằng cách tách chiết Đối với lan đơn thân: Tiến hành cắt chiết khi cây được 8 – 10 tháng tuổi, có nhiều tầng rễ. Khử trùng dụng cụ, cắt ngang phần gốc, để lại ít nhất từ 1 hoặc 2 đôi lá gần gốc, phần ngọn đảm bảo có 2 – 3 tầng rễ. Đối với hoa Mokara, Vanda… trong điều kiện cây cao 0,8 – 1 m mới tiến hành cắt chiết thì khả năng đâm tược mới càng nhanh và mạnh. Phần ngọn sau khi cắt nhúng vào dung dịch thuốc trừ nấm Benlat C 1/2000 và dung dịch kích thích ra rễ NAA (Naphtalen Acetic Acid) 0,5ppm sau đó đem trồng vào chậu hoặc trồng lên luống. Phần gốc sau một thời gian sẽ mọc 1 – 3 tược (chồi) mới gần chỗ cắt. Những tược này sau
- PUBLISHED IN KỸ THUẬT TRỒNG & CHĂM SÓC
Vanda là một giống lan phụ sinh của vùng nóng, có một số rất ít mọc trên đá hay trên đất. Đây là một giống có sự phân bổ rất rộng từ Trung Quốc đến Hilnalaya và trải dài từ Inđônêxia đến Niu Ghine và Bắc Úc châu. Vanda gồm hơn 45 loài được biết và trên 1.000 loài cây lai tạo thành bộ sưu tập về lan khá quan trọng. Ở Việt Nam có 5 loài Vanda rừng được biết là: Vanda concolor, vanda liouvillei, Vanda lilacina, Vanda denisonaliana và Vanda pumila, tuy nhiên chỉ có một loài cho hoa đẹp bền là loài Vanda denisonaliana. Cả 3 loài sau đều là lan vùng mát có nhiều ở Lâm Đồng. Vanda có sự biến đồi rất lớn về tính chất thực vật và sự xuất hiện của hoa, nhưng hầu hết chúng đều là những cây lan có giá trị vì có chồi loa dài mang nhiều hoa to. Về phương diện thương mại, Vanda là một giống tương đối đồng nhất về dạng hoa, dạng cây và cả về điều kiện sinh thái. Hầu hết các loài thuộc giống Vanda lại là cây lan ưa nóng. Một điều mà bất cứ người nào cũng có thể nhìn thấy ở cây Vanda lai là đài hoa luôn luôn lớn hơn hoặc bằng cánh hoa, nhất là cặp đài hoa dưới đây cũng là một điều giúp các người mới chơi lan có thể phân biệt giống Vanda với bất cứ một giống lan nào khác. Các cánh hoa của các loài thuộc giống này rất mỏng nhưng rất bền. Đây là diều khác thường vì độ bền của hoa tỷ lệ với bề dày của cánh. Nhiệt độ, ẩm độ, sự tưới nước: Ở Việt Nam Vanda rừng là
- PUBLISHED IN KỸ THUẬT TRỒNG & CHĂM SÓC
Việc chăm sóc lan Mokara thật sự không khó nhưng nó đòi hỏi người làm phải làm bằng đam mê và tâm huyết. Trên thị trường bán hoa lan hiện nay có rất nhiều loại phong lan được gieo trồng bằng cách cắt cành lai giống. Những loại lan này thường được gọi là phong lan Mokara. Vậy việc chăm sóc cho những loại lan cắt cành này như thế nào? Sau đây sẽ là một số hướng dẫn cách chăm sóc lan Mokara cho bạn. Quá trình chăm sóc lan Mokara có thể tạm chia ra làm 3 giai đoạn: Khi cây còn nhỏ, bạn nên dùng loại phân bón lá có tỷ lệ đạm cao (Ví dụ như phân Piter có tỷ lệ đạm, lân, kali (NPK) 30-10-10 của Mỹ) để giúp cây ra chồi mới, ra lá, ra rễ nhiều, cây tăng trưởng nhanh. Sử dụng phân xịt định kỳ 6-7 ngày/ một lần. Sau khi sử dụng loại phân này được khoảng 7-8 tháng (lúc này cây lan con có được 2 tép và cao khoảng 20 cm), thì cây bắt đầu bước sang giai đoạn trưởng thành. Cây phong lan đã bước vào giai đoạn trưởng thành, chuyển sang dùng phân có tỉ lệ đạm – lân – kali đồng đểu để kích thích cây sớm ra hoa (phân Piter loại 20-20-20) và dùngt định kỳ khoảng 6-7 ngày/một lần. Sau khi sử dụng loại phân này khoảng 7-8 tháng cây phong lan sẽ bước vào giai đoạn ra hoa (lúc này cây lan cao khoảng 50-60 cm). Và khi phong lan bước vào giai đoạn cho hoa, ban dùng phân Piter (loại 10-30-20), xịt định kỳ 6-7 ngày/ một lần để “kích” cho cây lan ra bông. Sau khi xịt khoảng 3-4 lần thì
- PUBLISHED IN KỸ THUẬT TRỒNG & CHĂM SÓC
Thay chậu hoa lan không khó khăn như chúng ta nghĩ, tuy nhiên cũng không đơn giản nếu ta không tìm hiểu một vài kiến thức cho công việc này. Chúng ta đều biết hoa lan có bộ rễ phát triển, vươn ra không khí tìm chất dinh dưỡng. Rễ liên tục phát triển cũng chính là cách thức hoa lan bám vào môi trường sống chung quanh nó. Khi cây hoa lan bò ra khỏi cái chậu, thì vẫn chưa đủ yếu tố kết luận phải thay chậu cho hoa lan. Ta cần phải thay chậu khi chậu hiện không còn chỗ trống cho tép lan mới, và khi chất trồng bên trong không còn cung cấp dưỡng chất cho cây hoa lan của ta nữa. Ngoài ra nếu rễ cây bị úng thối do bị ẩm ướt lâu ngày, thì đây là lúc phải thay chậu, càng sớm càng tốt. Việc thay chậu cho cây hoa lan không chiếm nhiều thời giờ, chỉ với 7 bước đơn giản cho công việc này. hoa lan Dendrobium mini – Chuẩn bị dụng cụ : Ta cần chất trồng, 1 chậu mới và dụng cụ cắt tỉa đã được khử trùng ( việc khử trùng dụng cụ là thật sự cần thiết để cây lan không bị nhiễm nấm bệnh trong lúc thực hiện việc cắt tỉa). – Giữ cây lan từ phía bên hông chậu và kéo cây lan ra khỏi chậu, cần phải làm thận trọng để cây lan không bị gãy lá, dập rễ, dùng ngón tay nhẹ nhàng gỡ chất trồng cũ ra khỏi cây càng nhiều càng tốt, dùng ngón tay nhẹ nhàng làm lỏng bộ rễ của cây lan để lấy ra những chất trồng còn bám lại trên rễ. – Dùng dụng cụ cắt
- PUBLISHED IN KỸ THUẬT TRỒNG & CHĂM SÓC
Các nhóm lan cắt cành được trồng phổ biến hiện nay như lan Dendrobium, lan Mokara, lan Vanda, lan Oncidium – vũ nữ. Có thể trồng các nhóm lan này thành băng bằng xơ dừa hoặc luống. 1. Cơ sở vật chất Khung sườn giàn lan – Cột chống đỡ cho giàn lan thường bằng trụ xi măng hoặc trụ sắt hoặc cây (tuỳ theo điều kiện kinh tế hộ). – Chiều cao của cột: 3 – 3,5 m. – Chiều rộng tuỳ theo kích thước vườn. – Nóc có thể làm theo kiểu nhà một mái hoặc hai mái. Thiết kế hệ thống liếp – Chiều rộng mỗi liếp (tuỳ mục đích trồng hàng đôi hay hàng ba): 40 – 60 cm. Xung quanh liếp được dựng các viên gạch thẻ hoặc được xây kiên cố cao khoảng 10 – 15 cm. – Chiều dài tuỳ theo kích thước vườn. Mái che Mái che giàn lan thường được làm bằng lưới, lưới đen và lưới xanh. Ưu điểm: nhẹ và dùng được lâu. Giá thể – Giá thể trồng lan cắt cành gồm xơ dừa và vỏ đậu phộng (lưu ý: trong xơ dừa có chất tannin là chất chát, vì vậy trước khi dùng nên ngâm nước nhiều ngày, sau đó vớt ra phơi khô, phun thuốc trừ bệnh để phòng ngừa). – Các loại cột (có thể bằng ống nhựa hoặc cây gỗ nhỏ) để tưạ cây giống. 2. Kỹ thuật trồng: Đối với lan cắt cành có thể trồng một trong những cách sau: Trồng ghép trên thân cây – Sử dụng thân cây còn sống, cây lan được trồng ghép phải nhận được ánh sáng ban mai (cách này rất thích hợp cho tất cả các giống lan, đặc biệt lan rừng). – Sử dụng
- PUBLISHED IN KỸ THUẬT TRỒNG & CHĂM SÓC
Rễ lan cần ẩm chứ không ướt và có không khí chuyển động quanh rễ. Nhìn vào rễ có thể biết ngay việc tưới nước và bón phân ra sao… Nếu rễ có màu trắng, cứng và đầu rễ có màu xanh là tốt, còn nếu tưới quá nhiều chỉ có một vài rễ tốt, số còn lại mềm nhũn và có màu nâu Rễ lan có 2 nhiệm vụ: • Hút nước và chất bổ dưỡng để nuôi cây. • Giữ cho cây bám vào trên cành cây, hốc đá hay dưới đất. Rễ của cây lan Vũ nữ hoàng hậu hay nhiều người vẫn gọi là lan nữ hoàng Nếu rễ quá ít, cây sẽ không đủ nước, không bám cành cây hốc đá đươc, hoa sẽ không nhiều và không đẹp. Nếu rễ không mọc được, bị thối, bị bệnh hay bi chết, cây sẽ thiếu nước, thiếu chất bổ dưỡng cây sẽ còi cọc và sẽ chết dần chết mòn. Phân tích cho kỹ rễ chia ra làm 5 phần: lõi rễ, thân rễ, vỏ rễ, lông rễ và đầu rễ. Đầu rễ có nhiệm vụ hút nước và chất bổ dưỡng để nuôi cây. Nếu vật liệu nuôi trồng khô ráo, rễ sẽ mọc dài ra để tìm nước. Trái lại lúc nào cũng có sẵn nước ở bên, rễ sẽ không mọc thêm ra. Ngay cả nhưng giống lan cần tưới nhiều như Vanda, Renanthera chẳng hạn, cũng nên đợi một vài giờ sau cho khô rễ rồi mới tưới. Nếu tình trạng sũng nước kéo dài ngày này qua ngày khác, rễ sẽ bị thối. Rễ bị thối không có gì để hút nước, lá cũng có thể thấm nước nhưng không đủ để nuôi cây cho nên lá bị nhăn nheo, thân,
- PUBLISHED IN KỸ THUẬT TRỒNG & CHĂM SÓC
Lan là cây trồng dễ chăm sóc nếu chúng ta đảm bảo được các điều kiện thuận lợi cho lan phát triển. Các yếu tố quan trọng nhất đối với lan là ánh sáng, nước tưới, độ ẩm, chậu hay giá thể và dinh dưỡng. 1) THIẾT KẾ VƯỜN Nếu trồng lan kinh doanh cần thiết kế khung giàn lan làm bằng sắt chắc chắn, đảm bảo bền, chống gió bão. Giàn che ánh sáng dùng lưới màu xám hay xanh đen. Giàn đặt chậu làm bằng sắt, giàn treo làm bằng tầm vông hay sắt ống nước. Xung quanh vườn cần dựng hàng rào chắn chắc chắn hay rào bằng lưới B40. Thiết kế hàng trồng theo hướng Bắc Nam để vuông góc với dường đi của ánh nắng. Các chậu lan cần chọn cùng cỡ kích thước, cùng giống, cùng độ tuổi, bố trí theo từng khu vực để dễ chăm sóc. Nước tưới phải sạch, có rãnh nước dưới dàn lan để tạo khí hậu mát cho vườn lan. Nếu trồng lan để chơi trên lan can, mái hiên, sân thượng cần chú ý rằng tiểu khí hậu các nơi này thường bị khô nóng do ảnh hưởng của các kết cấu bê tông, mái tole… xung quanh. Cần đặt thêm các chậu cảnh khác như cau, mai chiếu thuỷ, nguyệt quế… để giảm bớt ảnh hưởng của các yếu tố này. Cần che bớt ánh sáng mặt trời, tránh ánh nắng chiếu toàn bộ, nhất là vào buổi chiều. 2) CHỌN GIỐNG Loài thích hợp cho trồng lan kinh doanh là Dendrobium, Phalaenopsis, Oncidium, Vanda, Cattleya… đây là những loài ra hoa khoẻ, đẹp và bền cây, cho thu hoạch liên tục. Nếu trồng lan để chơi, giải trí nên trồng Dendrobium, Vũ nữ, Hồ điệp;
- PUBLISHED IN KỸ THUẬT TRỒNG & CHĂM SÓC
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét